TR Karekod Ekosistemi
2020 yılı Ağustos ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ile iş birliği içerisinde oluşturularak kamuoyuna duyurulan Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik ve eki TR Karekod İlke ve Kuralları ile ödeme hizmetlerinde kullanılacak TR Karekod standardına yönelik usul ve esaslar belirlenmiştir.
O zamandan bu yana TR Karekodun yaygınlaştırılabilmesi için başta BKM, bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, PTT ile POS ve Ödeme Kaydedici Cihaz üreticileri gibi birçok paydaş tarafından teknik ve operasyonel geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde yapılmıştır. Bu süreçte başta TCMB olmak üzere ilgili kamu kurumları tarafından sektör tarafından ihtiyaç duyulan yönlendirmeler sağlanmış ve sürecin hızlı bir şekilde yürütülebilmesi desteklenmiştir.
TR Karekod ile İlgili Düzenleyici Dokümanlar
Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından TR Karekod üretme ve kullanma süreçlerinde dikkat edilmesi gereken usul ve esasların belirlendiği dokümandır.
Detaylı Bilgi >
TR Karekod İlke ve Kuralları
TR Karekodların içerisinde yer alması gereken bilgiler ile bunların ne şekilde yer alacağına ilişkin detayların belirlendiği teknik dokümandır. Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmeliğin ekidir.
Detaylı Bilgi >
FAST TR Karekod Teknik İlke ve Kuralları Rehberi
FAST Sistemi aracılığıyla gerçekleştirilecek TR Karekod ödemelerine ilişkin akışların ve bu akışlarda kullanılacak TR Karekodların içerisinde yer alacak bilgilerin belirlendiği teknik dokümandır. TR Karekod İlke ve Kuralları dokümanın bir parçası konumundadır.
Detaylı Bilgi >
BKM (Kartlı Ödemeler) TR Karekod Teknik İlke ve Kuralları Rehberi
Kartlı TR Karekod ödemelerine ilişkin akışların ve bu akışlarda kullanılacak TR Karekodların içerisinde yer alacak bilgilerin belirlendiği teknik dokümandır. TR Karekod İlke ve Kuralları dokümanın bir parçası konumundadır.
Detaylı Bilgi >
Mobil Ödemeler TR Karekod Teknik İlke ve Kuralları Rehberi
Cep telefonu faturası ya da bakiyesine yansıtılarak gerçekleştirilecek TR Karekod ödemelerine ilişkin akışların ve bu akışlarda kullanılacak TR Karekodların içerisinde yer alacak bilgilerin belirlendiği teknik dokümandır. TR Karekod İlke ve Kuralları dokümanın bir parçası konumundadır.
Detaylı Bilgi >
TR Karekod Logo Yönergesi
- TR Karekod ile ödeme yapılabileceği konusunda kullanıcıların bilgilendirilebilmesi amacıyla TR Karekod logosu oluşturulmuştur.
- TR Karekod logosunun görüldüğü (POS, ATM, e-ticaret siteleri gibi) her yerde tüm mobil uygulamalar ile ödeme yapılabilir.
Detaylı Bilgi >
Karekod Yönlendirme Sistemi Kuralları (KYS)
- KYS, TR Karekod ile gerçekleşecek ödeme işlemlerinde gerekli olması durumunda TR Karekodun ve içeriğinde yer alan bilgilerin, ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında transferini sağlar.
- KYS Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından kurulur ve işletilir.
- Karekod Üretici Koduna sahip ödeme hizmeti sağlayıcıları gerekli teknik ve idari gereklilikleri sağlaması halinde KYS’ye bağlanabilir.
Detaylı Bilgi >
Temel İş Modelleri
İşyeri Tarafından Sunulan TR Karekod
Müşterinin, işyerinde oluşturulan TR Karekodu uygulaması aracılığı ile taraması ve ödeme işlemini başlatması esasına dayanır. Oluşturulan TR Karekod içerisinde ödeme işlemine ve işyerine ait bilgiler yer alır.
Genel Akış
- 1. Müşteri TR Karekod ile ödeme yapmak istediğini belirtir.
- 2. İşyeri satın alma işlemi ile ilgili tutar bilgisini girerek TR Karekod oluşturma işlemini başlatır. İşyeri, ödeme hizmeti sağlayıcısından işyeri hesap bilgisi ve ödeme detaylarını içeren TR Karekodu alır ve ekranda gösterir.
- 3. Müşteri kullandığı uygulama aracılığı ile ekrandan TR Karekodu tarar ve taranan bilgiler müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletilir.
- 4. İhtiyaç olması halinde, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından Karekod Yönlendirme Sistemi aracılığıyla işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısından eksik ödeme bilgileri alınır.
- 5. Ödeme detayları müşteriye gösterilir. Müşteri ödeme detaylarını kontrol eder ve ödemeyi onaylar.
- 6. Müşterinin onayının alınmasının ardından ödemeye ilişkin doğrulama, takas ve mutabakat adımları ilgili ödeme aracına ilişkin kurallar çerçevesinde işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı arasında tamamlanır.
- 7. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, işyerine, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı da müşterisine ödeme işleminin tamamlandığına ilişkin bilgilendirme mesajları iletir.
*Kullanılacak yönteme göre yukarıda örneği verilen iş akışlarının değişmesi mümkündür.
Müşteri Tarafından Sunulan TR Karekod
Ödemeyi yapacak olan müşterinin, uygulamasında bulunan TR Karekod oluşturma seçeneği ile TR Karekodu göstermesi ve bu karekodun işyerinin karekod okuyucusu tarafından taranması ile ödeme süreci başlamaktadır. Oluşturulan karekod, müşterinin seçtiği hesap veya karta ait bilgileri (veya bu bilgileri adresleyecek göstergeleri) içermektedir.
Genel Akış
- 1. Müşteri, uygulamasında ödeme için kullanacağı hesabı veya kartı seçerek seçimine uygun bir karekod oluştur.
- 2. İşyeri, karekod okuyucusu ile müşterinin ekranındaki TR Karekodu tarar.
- 3. Taranan bilgiler ile işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısından ödeme talep edilir.
- 4. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, TR Karekod içerisindeki bilgileri Karekod Yönlendirme Sistemi aracılığıyla müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletir.
- 5. Ödeme detayı müşteriye gösterilir. Müşteri ödeme detaylarını kontrol ederek ödemeyi onaylar.
- 6. Müşterinin onayının alınmasının ardından ödemeye ilişkin doğrulama, takas ve mutabakat adımları, ilgili ödeme aracına ilişkin kurallar çerçevesinde işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı arasında tamamlanır.
- 7. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı işyerine, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı da müşterisine ödeme işleminin tamamlandığına ilişkin bilgilendirme mesajları iletir.
Kişiden Kişiye Ödemelerde Sunulan TR Karekod
Kişiden kişiye yapılacak ödemelerde alıcının mobil uygulamasında bulunan TR Karekod oluşturma seçeneği ile oluşturulan TR Karekodu göstermesi ve bu TR Karekodun gönderenin mobil uygulaması ile taranmasıyla ödeme süreci başlamaktadır. Oluşturulan TR Karekod, müşterinin seçtiği hesap veya karta ait bilgileri (veya bu bilgileri adresleyecek göstergeleri) içermektedir.
Genel Akış
- 1. Alıcı, uygulamasında ödeme almak için kullanacağı hesabı veya kartı seçerek seçimine uygun bir TR Karekod oluşturur.
- 2. Gönderen, mobil uygulaması aracılığıyla alıcının mobil uygulamasındaki TR Karekodu tarar.
- 3. Taranan bilgiler içerisindeki ödeme detayları gönderen tarafından kontrol edilerek ödeme onaylanır.
- 4. TR Karekod içerisindeki bilgiler ve gönderen onayı, gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletilir.
- 5. Gönderenin onayının alınmasının ardından ödemeye ilişkin doğrulama, takas ve mutabakat adımları ilgili ödeme aracına ilişkin kurallar çerçevesinde alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı ve gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısı arasında tamamlanır.
- 6. Alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı alıcıya, gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısı da gönderene ödeme işleminin tamamlandığına ilişkin bilgilendirme mesajları iletir.
Sınır Ötesi TR Karekod Ödemeleri
Ülkemiz vatandaşlarına ilave olarak yurt dışında yerleşik kişilerin de Ülkemizde TR Karekod ile ödeme yapabilmesine imkan sağlamak için sınır ötesi TR Karekod akışları belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle Ülkemizdeki ödeme hizmeti sağlayıcıları ile yurt dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcıları arasındaki kurgulanacak iş birlikleri çerçevesinde Ülkemizi ziyaret eden turistlerin kendi mobil uygulamalarını kullanarak TR Karekod ile ödeme yapmasına olanak sağlanmıştır.
- 1. Yurt dışı müşteri, TR Karekod ile ödeme yapmak istediğini belirtir.
- 2. İşyeri, satın alma işlemi ile ilgili tutar bilgisini girerek TR Karekod oluşturma işlemini başlatır. İşyeri, ödeme hizmeti sağlayıcısından işyeri hesap bilgisi ve ödeme detaylarını içeren TR Karekodu alır ve ekranda gösterir.
- 3. Müşteri kullandığı uygulama aracılığı ile ekrandan TR Karekodu tarar ve taranan bilgiler müşterinin yurt dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcısına iletilir. Bu bilgiler yurt dışı ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından yurt içinde anlaşma sağlanmış olan yurt içi ödeme hizmeti sağlayıcısına iletilir.
- 4. İhtiyaç olması halinde, yurt içi ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından Karekod Yönlendirme Sistemi aracılığıyla işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısından eksik ödeme bilgileri alınır.
- 5. Ödeme detayları yurt içi ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından yurt dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcısı ile paylaşılarak müşteriye gösterilir. Müşteri ödeme detaylarını kontrol eder ve ödemeyi onaylar.
- 6. Müşterinin onayının alınmasının ardından ödemeye ilişkin doğrulama, takas ve mutabakat adımları ilgili ödeme aracına ilişkin kurallar çerçevesinde işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve yurt içi ödeme hizmeti sağlayıcısı arasında tamamlanır. Yurt içi ödeme hizmeti sağlayıcısı ile yurt dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcısı arasındaki ödemeye ilişkin mutabakat ise aralarındaki anlaşmaya bağlı olarak gerçekleşir.
- 7. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı işyerine, müşterinin yurt dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcısı da müşterisine ödeme işleminin tamamlandığına ilişkin bilgilendirme mesajları iletir.
Statik ve Dinamik Karekod
Statik Karekod
İçeriği sabit olan, genellikle işyerine ya da müşteriye ait bilgileri barındıran karekod türüdür. İçerisinde tutar olup olmaması tercihe bağlıdır. Birden fazla ödeme işlemi için kullanılabilir. Genellikle sabit bir ücret karşılığında mal veya hizmet sunan küçük işyerleri tarafından kullanılmaktadır.
Dinamik Karekod
Her bir işlem için tek seferlik üretilen, içerisinde tutar bilgisi ve işleme özgü diğer bilgilerin yer alması zorunlu olan karekod türüdür. Tercihen çok kısa bir son kullanma süresi içerisinde tek bir ödeme işlemi için kullanılır. Genellikle karekod üretmek için ödeme hizmeti sağlayıcılarına çevrimiçi bağlantıları olan işyerleri tarafından kullanılmaktadır. Statik karekodlara göre daha fazla güvenlik unsuru içerir.
Uzun ve Kısa Karekod
Uzun Karekod
İçeriğinde ödeme işleminin gerçekleştirilebilmesi için ihtiyaç duyulan tüm bilgilerin yer aldığı karekoddur. Karekod gösterimi konusunda herhangi bir kısıt bulunmayan alanlarda kullanılır.
